Een goede camperelektra installatie begint met jouw energiebehoefte
Voordat je je helemaal op de camperelektra en je in accu’s, zonnepanelen of omvormers verdiept, is het belangrijk om te weten wat je aan stroom nodig hebt. Je energiebehoefte wordt door drie dingen bepaald:
1. Welke apparaten wil je gebruiken?
De apparaten die stroom gebruiken noemen we verbruikers. Denk bijvoorbeeld aan:
- Verlichting
- Een koelkast
- USB-aansluitingen
- Een laptop
- Een elektrische fiets
- Een koffiezetapparaat
- Een elektrisch kooktoestel
Hoe meer en zwaardere apparaten je gebruikt, hoe groter je elektrische installatie moet zijn.
Tijd voor actie! Maak alvast een lijst van alle elektrische apparaten die je verwacht te gebruiken wanneer je offgrid kampeert, dus zonder aansluiting op een stroompunt van bijvoorbeeld een camping.
2. Hoeveel stroom verbruik je?
Niet ieder apparaat verbruikt evenveel stroom. Een koelkast die de hele dag aanstaat vraagt bijvoorbeeld iets heel anders van je installatie dan een laptop die je een uurtje gebruikt.
Door je verwachte stroomverbruik in kaart te brengen, kun je bepalen welke accu en laadmogelijkheden bij jouw camper passen. Zo voorkom je dat je zomaar zonder stroom komt te zitten, maar ook dat je onnodig veel geld uitgeeft aan capaciteit die je niet gebruikt.
Aan de slag: vul je lijst aan met hoe vaak en hoelang je elk apparaat gemiddeld per dag verwacht te gebruiken.
3. Hoelang wil je offgrid kunnen staan?
Op veel campings kun je je camper aansluiten op een extern stroompunt. Dit noemen we walstroom.
Sta je ergens zonder aansluiting op het stroomnet? Dan kampeer je offgrid. De periode waarin je je elektrische apparaten kunt gebruiken zonder walstroom of een andere externe stroombron, noemen we je offgrid-tijd.
Wil je bijvoorbeeld een weekend offgrid kunnen staan? Dan heb je een andere installatie nodig dan wanneer je meerdere weken zonder walstroom wilt kunnen reizen.
Actie: noteer bovenaan je lijst hoeveel dagen je met je camper offgrid wilt kunnen staan.
Laden: hoe vul je de accu-capaciteit weer aan?
Hoe lang je offgrid kunt blijven staan, hangt af van de balans tussen wat je verbruikt, de capaciteit van je accu en hoeveel je die bijlaadt. Er zijn drie manieren om je accu op te laden.
Zonnepanelen
Zonnepanelen laden je accu op en verlengen zo je offgridtijd.
Houd er wel rekening mee dat de opbrengst, naast het laadvermogen van je panelen, afhangt van het weer, het seizoen en de plek waar je camper staat.
Walstroom
Met een walstroomaansluiting plug je in op het stroomnet van bijvoorbeeld een camping of een stopcontact bij
je thuis.
Zo laadt je accu op en kun je zonder omvormer 230 volt verbruikers (apparaten met een stekker) gebruiken.
* Vroeger sloot je de walstroom aan met een grote blauwe stekker, tegenwoordig is daar een mooie kleinere oplossing voor.
Laden tijdens het rijden
Tijdens het rijden kun je je accu opladen via de dynamo van je bus, met behulp van een zogeheten Orion.
Het laadvermogen van de Orion stem je af op de energiebehoefte van je installatie.
Opslaan: hoeveel accucapaciteit heb je nodig?
Accucapaciteit wordt uitgedrukt in ampère-uur of met de afkorting ‘Ah’. Hoe hoger dat getal, hoe meer je kunt verbruiken voordat je moet bijladen.
Hoe meer accucapaciteit je hebt, hoe langer je offgrid kunt staan. Een grotere accu geeft je meer zekerheid, bijvoorbeeld bij slecht weer. Vaak verbruik je dan juist meer stroom, terwijl je zonnepanelen dan minder opbrengen.
De grootte van je accu
Hoe groot je accu moet zijn voor de gewenste offgridtijd reken je uit aan de hand van je energiebehoefte. Onze gratis Elektra-wizard kan je daarbij helpen en hieronder vind je alvast een snelle indicatie op basis van de meest voorkomende behoeftes van onze zelfbouwklanten:
| Accucapaciteit | Geschatte offgridtijd van een lichte camperaar (1) | Geschatte offgridtijd van een doorsnee camperaar (2) | Geschatte offgridtijd van een grote camperaar (3) |
|---|---|---|---|
| 60Ah, een relatief kleine accu | 1,5 – 2,5 dagen. | 1 – 1,5 dag | 0,5 – 1 dag |
| 100 Ah, een gemiddelde accu | 2,5 – 4 dagen | 1,5 – 2,5 dag | 1 – 1,5 dag |
| 300Ah, een relatief grote accu | 7 – 12 dagen | 5 – 7 dagen | 3-5 dagen |
1. De energiebehoefte van een weinig verbruikende camperaar
Een gemiddelde camperaar met een licht verbruik, verbruikt zo’n 25 tot 40 Ah per dag voor verlichting, het opladen van een telefoon en een koelkastje.
2. De energiebehoefte van de meeste camperaars
Een gemiddelde camperaar met een doorsnee verbruik, verbruikt zo’n 40 tot 60 Ah per dag voor verlichting, het opladen van een telefoon, af en toe koken op laag vermogen en/of een koffiezetapparaat.
3. De energiebehoefte van een veel verbruikende camperaar
Een gemiddelde camperaar met een groot verbruik, verbruikt zo’n 60 tot 100 Ah per dag voor een grote koelkast, elektrisch koken en andere apparatuur.
Je accucapaciteit bekijken, hoelang kun je nog offgrid staan?
Een battery monitor laat zien hoe vol je accu is en geeft een schatting voor hoelang je met je huidige verbruik vooruit kunt. Zo weet je of je zorgeloos kunt blijven staan, zuiniger aan moet doen of dat het binnenkort tijd is om bij te laden. Er zijn ook alternatieven, zoals een app op je telefoon of een Cerbo (smart) beeldscherm.
Verbruiken: welke omvormer heb je nodig?
Een camper heeft doorgaans twee soorten verbruikers: 12 volt (zoals verlichting, USB-punten en een12 volt koelkast) en 230 volt (alles met een stekker). Als je offgrid apparaten met een stekker wilt gebruiken, dan heb je een ‘omvormer’ nodig. De omvormer zet de 12 volt accuspanning om naar 230 volt.
Het vermogen van de omvormer
De omvormer moet voor voldoende vermogen zorgen, oftewel genoeg Watt, om de vraag van je apparaten aan te kunnen. Hieronder vind je een indicatie van verschillende verbruikersgroottes en een passende batterijlader of :
| Soort verbruikers | Voorbeeld van de apparatuur | Wat heb je nodig voor je camperelektra installatie? |
|---|---|---|
| 12 volt | Verlichting, USB-punten, 12V-koelkast | Geen omvormer, wel een acculader |
| 230 volt tot 500 Watt | Elektrische fiets, laptoplader, tandenborstel | Kleine omvormer van 500 Watt |
| 230 volt tot 1600 Watt | Koffiezetapparaat, staafmixer | Grotere omvormer van 1000 tot 1600 watt |
| 230 volt tot 3000 Watt | Elektrische kookplaat, waterkoker | Grote omvormer, 2000 tot 3000 watt |
Het benodigde vermogen (Watt) voor je apparaten
Hoeveel Watt een apparaat nodig heeft, is terug te vinden op het label, bij de omschrijving in de webshop of in de handleiding van het apparaat. Soms wordt het ‘vermogen’ genoemd, ‘Power’ ,’Watt’, ‘Wattage’ of alleen een ‘W’. Gebruik je meerdere apparatuur tegelijkertijd? Dan telt het vermogen (watt) van die apparaten bij elkaar op.
Camperelektra installatie bouwen: stappenplan
Een complete en professionele camperelektra installatie bestaat uit de volgende acties:
1. Het bepalen van je energiebehoefte
Hier kun je nu heel goed zelf een begin voor maken met behulp van het eerste deel van dit blog of met onze Elektra Wizard. Wel raden we je aan om dit goed door te nemen met een camperelektra expert. Daarnaast kun je alvast de plaats van je instalaltie, verbruikers en stroompunten in je camper bepalen. Markeer deze plekken bijvoorbeeld met wat schilderstape.
2. Componenten kiezen die passen bij je energiebehoefte en bij elkaar
Je bent nu op de hoogte van de belangrijkste componenten voor je installatie, zoals de accu, batterijlader/omvormer, walstroom, zonnepanelen en een Orion. Daarnaast zijn er natuurlijk nog andere onderdelen nodig om deze componenten goed te laten werken en zijn er verschillende merken. Wij raden Victron Energy aan, een kwalitatief en zeer betrouwbaar merk, waarmee je ook aan de camperbouw regels voldoet.
3. Een camperelektraplan/ stroomschema maken
Als dat allemaal helder is, kan het plan voor je camperelektra gemaakt worden. Dit wordt gedaan met een stroomschema. Op het internet kun je verschillende downloaden. Maar pas hier mee op. Niet alle schema’s kloppen en kunnen zelfs gevaarlijk zijn. Verander niet zomaar onderdelen van het schema en vraag altijd assistentie van een camperelektra-expert.
4. Je camperelektra installatie bouwen
Voor een veilige camperelektra instalaltie heb je professionele kennis en gereedschap nodig om de componenten op de juiste manier aan te sluiten, de kabels veilig en in orde zijn aangebracht, de aansluitingen in je bus op de juiste manier geinstalleerd zijn en, niet te vergeten, je camperelektra op de juiste manier is ingesteld.
Samen met een camperelektra expert je installatie inbouwen
Belangrijk! Zorg dat je hulp hebt van een camperelektra-expert, zeker als je weinig kennis hebt van (camper)elektra. Hoewel we zelfbouw enorm aanmoedigen, zien we helaas veel te veel gevaarlijke zelfbouw camperelektra-installaties van zelfbouwers die zonder expert, maar met behulp van het internet hun elektra zijn gaan bouwen.
Plug&Camp Elektrakit: De makkelijkste manier om zelf je camper van stroom te voorzien!
Speciaal voor de zelfbouwer die het leuk vindt om veel zelf te doen, maar ook een veilige en goedwerkende camperelektra installatie wil, hebben we iets tofs bedacht!
